Europese Commissie pakt illegale afvaltransporten aan

De Europese Commissie heeft maatregelen aangekondigd tegen illegale afvaltransporten, die schadelijk zijn voor de volksgezondheid en het milieu. De Commissie wil strengere regels voor nationale controles van afvaltransporten om ervoor te zorgen dat alle lidstaten over een gelijkwaardig niveau van controles beschikken.
Ongeveer 25% van de afvaltransporten van Europa naar ontwikkelingslanden in Afrika en Azië is vermoedelijk in strijd met internationale regelgeving. Dat afval wordt na aankomst vaak gestort of verkeerd verwerkt, wat tot grote negatieve gevolgen voor de volksgezondheid en het milieu leidt.
De EU-verordening betreffende de overbrenging van afvalstoffen verbiedt alle uitvoer van gevaarlijke afvalstoffen naar niet-OESO-landen en alle uitvoer van voor verwijdering bestemde afvalstoffen naar landen buiten de EU/EVA. Illegale afvaltransporten moeten worden teruggenomen wanneer zij worden opgespoord. Deze verordening bevat echter geen specifieke bepalingen over de planning van controles of de manier waarop controles moeten worden uitgevoerd. Hoewel sommige lidstaten over grondige, goed functionerende controlesystemen beschikken die zich ofwel op illegale afvaltransporten in havens richten of op de locaties van afvalproducenten en -inzamelaars, zijn andere lidstaten minder vergevorderd. Dit leidt ertoe dat exporteurs van illegaal afval hun afval naar de lidstaten met de meest soepele controles verzenden (‘port hopping’).
De Europese Commissie stelt regelmatige, op risico’s gebaseerde controles voor, sterkere samenwerking tussen autoriteiten en betere opleiding van inspecteurs. Dit moet de autoriteiten helpen om zich op de routes, tijden en voertuigen te concentreren die het vaakst bij illegale transporten betrokken zijn. Ook moet een verhoogde aandacht voor inzamelpunten en opslaglocaties er toe leiden dat illegale export van afvalstoffen in een vroeg stadium wordt verhinderd.
Een kernelement van het voorstel is controle ter plaatse. Dit moet het mogelijk maken om bewijs over de wettigheid van een transport direct van de daarvoor verantwoordelijke persoon te verkrijgen. Die moet aantonen dat de getransporteerde afvalstoffen voor milieuhygiënisch verantwoord beheer in een derde land bestemd zijn.
Volgens de Commissie leveren doeltreffende controles zowel de lidstaten als de industrie besparingen en directe economische voordelen op, doordat schoonmaak- en terughaalkosten worden vermeden. Bovendien kunnen controles voorkomen dat waardevolle, in afvalstoffen voorkomende grondstoffen (bijvoorbeeld waardevolle metalen als kobalt en indium in elektronisch afval) verloren gaan.
Bron: EC 11-07-2013