150 kilometercriterium ontoelaatbare inbreuk op EU-recht

Rechtbank Haarlem oordeelde eind vorig jaar dat het 150 kilometercriterium in de 30%-regeling een ontoelaatbare inbreuk vormt op het EU-recht. Deze uitspraak van Rechtbank Haarlem, die onlangs is gepubliceerd, staat haaks op een eerdere uitspraak van Rechtbank Breda.
Sinds 1 januari 2012 moet voor toepassing van de 30%-regeling een uit het buitenland aangeworven werknemer in de 24 maanden voorafgaande aan de tewerkstelling in Nederland ten minste twee derde van deze periode op een afstand van meer dan 150 kilometer van de Nederlandse grens woonachtig zijn geweest. Een uit Duitsland geworven werkneemster was het hier niet mee eens en stapte naar de rechtbank in Haarlem. Zij stelde dat Nederland zich schuldig maakt aan meestbegunstiging en dat Nederland hiermee in strijd handelt met het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU).
Rechtbank Haarlem geeft haar gelijk. De werkneemster is volgens de rechtbank objectief bezien vergelijkbaar met een EU-onderdaan die voorafgaand aan de tewerkstelling in Nederland woonachtig was op 151 kilometer van de Nederlandse grens, ervan uitgaande dat laatstgenoemde EU-onderdaan ook naar Nederland zou zijn verhuisd en daarvoor dezelfde extraterritoriale kosten zou maken als eiseres. Voor deze discriminerende behandeling is volgens de rechtbank geen rechtvaardigingsgrond aanwezig. Zowel de bevoordeling van ingekomen werknemers ten opzichte van ingezetenen, het kunnen gaan forenzen indien werknemers binnen 150 kilometer van de grens woonachtig zijn als het niet rekening houden met de plaats van tewerkstelling (de totale reisafstand vanuit woonplaats in het buitenland naar de plaats van tewerkstelling) acht de rechtbank niet als voldoende rechtvaardiging voor de verschillende behandeling van ingekomen werknemers uit landen binnen de EU, laat staan dat het een proportionele maatregel is. Het feit dat de werkelijke extraterritoriale kosten onbelast vergoed kunnen worden aan ingekomen werknemer die niet voldoen aan de criteria, acht de rechtbank in dit geval niet relevant.
De rechtbank is van oordeel dat het 150 kilometercriterium een niet toelaatbare inbreuk vormt op het EU-recht.
Deze uitspraak van Rechtbank Haarlem staat haaks op de uitspraak van Rechtbank Breda van 8 november 2012. Laatstgenoemde rechtbank oordeelde dat om het onbedoelde gebruik van de 30% regeling in te dammen, de wetgever in redelijkheid mocht overgaan tot een andere afbakening van de kring van werknemers op wie de regeling van toepassing is.
Tegen de uitspraak van Rechtbank Haarlem is hoger beroep ingesteld en tegen de uitspraak van Rechtbank Breda sprongcassatie. Het laatste woord hierover is dus nog niet gezegd.
Bron: Rb. Haarlem 18-12-2012, nr. AWB 12/3680 (LJN: BZ3870); Rb. Breda 8-11-2012, nr. AWB 12/2829 (LJN: BY4061)